DIFFERENSIAL TENGLAMALARNI YECHISHDA ZAMONAVIY SONLI USULLARNING SAMARADORLIGI
Abstract
Mazkur maqolada oddiy differensial tenglamalarni yechishda qo‘llaniladigan sonli usullarning matematik asoslari, hisoblash aniqligi va samaradorligi qiyosiy jihatdan tadqiq etilgan. Differensial tenglamalarning analitik yechimlarini topish murakkab bo‘lgan hollarda sonli integrallash usullaridan foydalanish zarurati asoslangan. Tadqiqotda Eyler, takomillashtirilgan Eyler (Heun) va to‘rtinchi tartibli Runge–Kutta usullarining hisoblash algoritmlari o‘rganilib, ularning aniqligi va xatolik darajalari muayyan boshlang‘ich qiymatli masala misolida baholangan. Hisoblash tajribasida integrallash qadamining kamayishi natijalarning aniqligiga qanday ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan. Shuningdek, adaptiv qadamli sonli integrallash algoritmlarining imkoniyatlari va hisoblash resurslaridan oqilona foydalanishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Olingan natijalar ko‘rib chiqilgan silliq, qattiq bo‘lmagan differensial tenglama uchun to‘rtinchi tartibli Runge–Kutta usuli yuqori aniqlikni ta’minlashini ko‘rsatadi.